CS Guide — jak dobrze farmować w League of Legends
Caitlyn
Vayne
Kai'Sa
JinxCS to twoja prawdziwa pozycja na drabince
CS (creep score) to liczba minionów i potworów które zabiłeś w grze. Jest to najbardziej obiektywna miara tego jak dobrze grasz na linii — bo CS daje ci złoto, doświadczenie i power spike na itemach. Jeden minion to średnio 21 złota i ~21 doświadczenia. W ciągu 30-minutowej gry przez twoją linię przejdzie około 200 minionów wartych ~4,400 złota. To więcej niż całkowita wartość bounty z 5 killi.
Najszybsza droga do podniesienia rangi to nie nauka nowych championów ani zapamiętywanie matchupów. To podniesienie CS per minute o 1 punkt. Jeden punkt CS/min to ~250 złota i ~250 exp przewagi w 25. minucie — czyli pełny mniejszy item lub level extra w decydującym momencie gry.
Średnia CS/min Iron-Bronze: 4.2. Silver: 5.1. Gold: 5.8. Platinum: 6.4. Diamond: 7.1. Master+: 7.8. Skok z Bronze do Diamond to różnica 3 CS/min — czyli ~50 dodatkowych minionów w ciągu 16-minutowej fazy liniowej.
Give Me 9 Minutes and I'll Make You Farm Like Chovy
Mechanika last hita — czego uczy się gra w pierwszych 30 godzinach
Last hit to zabicie minionka ostatnim uderzeniem. Tylko ty dostajesz złoto za zabicie — twoi minioni i wieża nie. Jeśli twój minion zabije wrogiego minionka, ty dostajesz exp ale 0 złota. To dlatego "po prostu klikam minionki" nie działa.
Trzy typy minionów na linii
Każda fala składa się z minionów o różnych statystykach:
| Typ | HP (lvl 1) | AD (lvl 1) | Złoto | Notatki |
|---|---|---|---|---|
| Melee minion | 460 | 12 | 21 | 3 na fali, najtrudniej last hitować |
| Ranged minion | 290 | 23 | 14 | 3 na fali, atakują z dystansu |
| Cannon minion | 880 | 40 | 60 | Co 3. fala (potem co 2.), wart 3x normalny minion |
| Super minion | 1500 | 200 | 60 | Pojawiają się po zniszczeniu inhibitora |
Minion HP rośnie z czasem. Melee minion ma 460 HP w 1. minucie, ale 850 HP w 25. minucie. AD też skaluje — 12 → 39. Dlatego późne CS-owanie wymaga innego rytmu niż wczesne.
Damage twojego championa rośnie szybciej niż HP minionków przez pierwsze 5 minut
W pierwszej minucie melee minion (460 HP) ginie z 4 auto attacków championa o 12 AD. W minucie 5 (517 HP) z 5 auto attacków o 16 AD. Obserwuj swój pasek HP minionka — jest on jedynym ważnym wskaźnikiem timing last hita.
CS pod wieżą — najczęściej źle robiony moment w grze
Kiedy fala jest pchnięta na ciebie i twoi minioni są pod wieżą, wieża automatycznie atakuje wrogich minionów. Twoje zadanie: zsynchronizować swój auto attack z atakami wieży tak, żebyś dostał last hit, a nie wieża.
Reguły zabijania pod wieżą
Caster (ranged) miniony:
Strzał wieży zabija ich w 2 strzałach
Twoja strategia: 1 auto attack przed strzałem wieży → strzał wieży → drugi strzał wieży zabija
Albo: 2 auto attacki przed pierwszym strzałem wieży → strzał wieży last hituje
Najgorsza opcja: 0 auto attacków → 2 strzały wieży zabijają i tracisz CS
Melee miniony:
Strzał wieży zabija je w 2 strzałach (mają więcej HP)
Twoja strategia: poczekaj na 2 strzały wieży → 1 auto attack last hituje
Lub: 1 auto attack przed strzałem wieży → strzał wieży → 1 auto attack zabija
Cannon (siege) minion:
Cannon ma tyle HP że wieża potrzebuje 7-9 strzałów
Twoja strategia: pakujesz w niego ile auto attacków możesz między strzałami wieży
Ostatni cios musi być twój — pilnuj HP, nie atakuj jeśli twój auto by go nie zabił a kolejny strzał wieży tak
Praktyka: w trybie Practice Tool, ustaw wave size na max, ustaw cooldown 0%, i farmuj 10 minut tylko pod wieżą, na różnych championach. To jedna z dwóch rzeczy które najszybciej podnoszą rangę (drugą jest wave management).
CS targety per ranga — gdzie chcesz być
Te liczby są dla bot lane carry (Jinx, Caitlyn, Vayne, Kai'Sa) i mid lane. Top lane jest niżej (-10%) bo TP recall, jungle jest po swoim systemie.
Targety na 10. minucie
| Ranga | CS @ 10 min | Co to znaczy |
|---|---|---|
| Bronze | 50-60 | Tracisz ~30% minionów |
| Silver | 60-70 | Tracisz ~20% |
| Gold | 70-80 | Tracisz ~10% |
| Platinum | 80-90 | Solidne, ale można lepiej |
| Diamond | 90-100 | Optymalne (bez ganków) |
| Pro | 95-105 | Maksimum jakie da się wyciągnąć |
10 CS/min do 10. minuty oznacza że nie traciłeś ani jednego minionka. To jest perfect score i zdarza się rzadko nawet na pro level — bo każdy gank, każdy roam i każda wymiana ciosów kosztuje cię kilka CS.
Targety na 20. minucie
Tu zaczynają się różnice. Po 14. minucie przestajesz być na linii — fazujesz między linią, midem, smokami, Heraldem. Ale CS nadal liczy się.
| Ranga | CS @ 20 min |
|---|---|
| Silver | 110-130 |
| Gold | 130-150 |
| Diamond | 160-180 |
| Pro | 180-200 |
10 CS/min do 20. minuty (200 CS) to "perfect early-mid game". W praktyce diamondy są na 8-9 CS/min bo teamfighty i objektywy zjadają czas.
Farmowanie w jungli i side waves — exp pułapka
Po 14. minucie twoja linia przestaje być najlepszym źródłem CS. Zamiast tego masz:
Jungle camps na swojej połowie
Kiedy twój jungler jest na drugiej stronie mapy, jego camps respawnują. Jeśli masz pushed wave i czas, weź te camps:
Po pushu fali pod wrogą wieżę, sprawdź minimapę. Jeśli widzisz że twój jungler jest na bot, masz 12 sekund żeby wbić raptors lub krugs po stronie top. To +110g które normalnie by przepadło.
Side waves w late game
Jako carry chcesz zbierać 2-3 fale side wave między teamfightami. Zasada: nigdy nie bądź dłużej niż 15 sekund z dala od potencjalnego teamfightu. Jeśli widzisz że team przeciwnika grupuje się na środku, idź do nich. Side wave farm to bonus, nie priorytet.
Najczęstsze błędy w farmowaniu
Atakowanie minionka który już ginie od auto attacka twojego minionka. Każdy auto bez last hita to strata damage'u który mógłby pójść w przeciwnika lub w twojego next minion.
Walka z laner zamiast last hit. Trade kosztuje 2-4 CS na fali. Jeśli nie wygrałeś tej wymiany ciosów, te CS poszły za darmo.
Roam bez fast push. Idziesz na bot pomóc — ale twoja fala została pushed do twojej wieży. Wracasz na -8 CS i przegrałeś pierwszą rundę objektów.
Atakowanie niewłaściwego minionka pod wieżą. Klikasz cannon kiedy melee minion ma być last hitnięty za sekundę. Cannon umiera od wieży, ty tracisz dwa CS.
Nie farmowanie raptors/krugs przy push. "To jungler camp." Jeśli jungler jest na drugiej stronie mapy, ten camp i tak by przepadł.
Praktyczny plan treningu CS
Najszybsza droga do +1 CS/min: 15 minut praktyki dziennie przez 7 dni.
Dzień 1-2: Practice Tool (no enemy)
Otwórz Practice Tool, wybierz Caitlyn lub innego ranged ADC
Cel: 80 CS w 10 minut bez przeciwnika
Powtórz 5 razy. Zapisz CS po każdej próbie.
Dzień 3-4: Practice Tool (z fillem przeciwnika)
Dodaj bota średniego poziomu na linii
Cel: 70 CS w 10 minut z bota poke
Powtórz 5 razy
Dzień 5-7: Normal games
5 normalnych gier, jedyny cel: maksymalne CS, ignoruj walkę
Sprawdź swoje CS @ 10 min na koniec każdej gry
Zapisz średnią
Po tygodniu zobaczysz konkretną poprawę. Po dwóch tygodniach to staje się drugą naturą — przestajesz świadomie myśleć o każdym last hicie.
FAQ
Co robić dalej
CS to fundament, ale sam CS nie wystarczy żeby wygrywać linie. Następne kroki:
Praktykuj 15 minut dziennie. Po tygodniu twoja CS/min wzrośnie o 1. Po miesiącu o 2. To dosłownie najszybsza droga do wyższej rangi w LoL.